Sholi ko‘chat qilish uchun yer qanday tayyorlanadi?

Yurtimizning unumdor tuproqli yerlaridan unumli foydalanish uchun kuzgi bug‘doy va ertagi ekinlardan bo‘shagan sug‘oriladigan maydonlarda boshqa ekinlar qatori sholi yetishtirish mumkin. Bunday yerlar esa iyun-iyul oylarida dastlabki ekinlardan bo‘shaydi va sholi urug‘i sepilgan taqdirda pishib-yetilmay qoladi. Shuning uchun bunday yerlardan odatda sholini ko‘chat qilish orqaligina mo‘l hosil olish mumkin bo‘ladi.

Sholi ko‘chati ekiladigan dala maydonining tuprog‘i unumdor bo‘lishi zarur. Bundan tashqari suv muammosi bo‘lmasligi kerak. Ya’ni sug‘orish uchun qulay bo‘lgan maydonlar tanlanadi. Ertagi ekinlardan bo‘shagan ekin maydoni o‘simlik qoldiqlaridan tozalanadi. 40-50 sm chuqurlikda pluglanadi. Suv yuvib ketmasligi uchun eni 70-90 sm keladigan marzalar olinadi. Marzalarni olish dastlab ekin maydonining gorizontal yo‘nalishi bo‘yicha, so‘ngra vertikal ravishda olinadi. Bunda gorizontal va vertikal marzalar tutashishidan hosil bo‘lgan kataklar pol deyiladi. Har bir polning eni 6-8 m va uzunligi 8-10 m dan qilib olinsa sug‘orish ishlarida oson bo‘ladi.

Marza olish ishlari traktor yordamida amalga oshiriladi. Pol ichidagi qolgan tuproqni esa qo‘l mehnati asosida tekislanadi. Bunda polning suv kiradigan qismi chuqurroq, suv chiqadigan qismi esa sayozroq bo‘lishi kerak. Shunday qilinsa pol ichiga suv bir xilda to‘lib boradi.

Pol ichidagi tuproqni tekislash suv bilan birga amalga oshirilishi ham mumkin. Bu jarayonni 3-4 kishi taxtaga arqon bog‘lab, pol ichiga suvni yarim to‘ldirgan holda amalga oshiradi va u molalash deb ataladi. Lekin bu ko‘p mehnat talab qiladigan ish. Bunday usul sholi urug‘ini ekishda qo‘l keladi. Poldan-polga suv o‘tkazish uchun 1,0×1,5 hajmda selofan plyonkalar tayyorlab olinadi va birinchi sug‘orishda suv o‘tkazish joylariga qo‘yiladi. Ular marzani suv yuvib ketishidan saqlaydi.

 

 

Odiljon Yakubov tayyorladi

 

Fikr bildirish

Email manzilingiz chop etilmaydi. Majburiy bandlar * bilan belgilangan

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.