Mosh – eng yaxshi siderat ekinlardan biri

Mosh doni tarkibida 24-28 foiz oqsil, 2-4 foiz moy, 46-50 foiz kraxmal, V guruhi vitaminlari, lizin, arginin mavjud. U dukkakli don ekinlari orasida oqsil va vitaminlarga boy bo‘lishi, kalloriyasining ko‘pligi jihatidan alohida ajralib turadi. Mosh doni ozuqalik qiymati bilan bug‘doy, loviya, no‘xat, ko‘kno‘xat va javdar donlaridan 1,5-2 baravar, to‘yimliligi bilan esa 1,5 baravar ustun turadi.

Mosh tarkibidagi oqsilning hazm bo‘lishi 86%. Bundan tashqari, mosh doni tarkibida Mg, Ca, S, Na, Fe, Ma, Cu, B, Co, Ni, I kabi makro va mikroelementlar bo‘lib, fosfor tuzlariga juda boydir. Ayrim mamlakatlarda mosh donidan salat tayyorlanadi. Makaron va konditer sanoatida mosh unidan 30 foiz qo‘shilsa, sifati tubdan yaxshilanadi.

Hozirda Davlat reyestriga kiritilgan moshning “Qahrabo”, “Navro‘z” va “Radost” navlari bor. Mosh yetishtirish agrotexnikasi qoidalariga amal qilingan holda, xususan, yerni ekishga tayyorlash, ekish muddati va me’yori, sug‘orish va mineral o‘g‘itlar bilan o‘z vaqtida oziqlantirish, qator oralariga ishlov berish va hosilni o‘z vaqtida yig‘ishtirib olish o‘zidan keyin 2,5-4,0 tonna miqdorida ildiz qoldiqlarini tuproqda qoldirgach, tuproqdagi qiyin eriydigan fosfor birikmalarini o‘zlashtirishga yordam beradi.

Mosh – eng yaxshi siderat ekinlardan biri hisoblanadi. U ko‘kat o‘g‘it sifatida ekilganda tuproq tarkibida 70 s/ga quruq modda to‘planadi. Bu 100 kg azot demakdir. Ilmiy tahlillarga qaraganda, mosh ko‘kat o‘g‘it sifatida ishlatilganda g‘o‘za hosili 40-60% ga ortgan. Shu o‘rinda ta’kidlash lozimki, havodagi erkin azotni dukkakli ekinlar ildizlari yashovchi tuganak bakteriyalarni o‘zlashtirish mexanizmiga va salmog‘i dukkakli don o‘simliklarining turi, navlari, tabiiy iqlim sharoiti, yetishtirish agrotexnikasiga bog‘liqligini qayd etish lozim.

Mosh serhosil ekin hisoblanadi. Gektaridan o‘rtacha 60-80 sr pichan yoki 240-300 sr gacha ko‘k massa olinadi. Ko‘k massa tarkibidagi hazm bo‘ladigan protein miqdori makkajo‘xori bargi va uning poyasidagiga nisbatan ikki-uch baravar ko‘pdir. Makkajo‘xorini mosh bilan aralashtirib tayyorlangan silos, ozuqalik sifati yuqoriligi bilan farq qiladi.

Dukkakli don o‘simliklarini almashlab ekish uchun alohida yer talab etilmaydi. Shuning uchun sug‘oriladigan maydonlardan foydalanishning ichki imkoniyatlaridan biri takroriy ekinlar qatorida dukkakli don, xususan, ang‘izda mosh yetishtirishni katta maydonlarda tashkil etish lozim. Takroriy ekinlar qatorida ekiladigan ekinni ertapishar navlarini parvarishlab hosil olish mumkin.

 

Odiljon Yakubov tayyorladi.

1 ta mulohaza

  • Жамшидбек

    Мошни серхосил булиши учун кандай махсулотлар фойдалирок, ва улар канлай кулланилади? мошнинг пишиб етиш муддатинеча ой, кун?

Fikr bildirish

Email manzilingiz chop etilmaydi. Majburiy bandlar * bilan belgilangan

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.