Bugʻdoy ekish muddatlari va navlarining hosildorlikka taʼsiri

Dala tajribalarida Don va dukkakli ekinlar ilmiy tadqiqot instituti Qashqadaryo filiali tomonidan yaratilgan kuzgi yumshoq bugʻdoyning rayonlashgan Yaksart hamda istiqbolli Gʻozgʻon va yangi yaratilgan Bunyodkor navlari ochiq maydonda hamda gʻoʻza qator oralarida anʼanaviy SZU-3,6 gʻalla ekish seyalkalarida erta, oʻrta va kech muddatlarda 5 mln. dona unuvchan urugʻ hisobida ekib oʻrganildi. Tajribalar 30 m2 (hisobiy 25 m2) maydonda 3 qaytariqda olib borildi. Oʻtkazilgan tadqiqot tajribalarida don hosildorligiga ekish usullari, muddatlarning ham taʼsiri katta boʻlishi aniqlandi.

Tajriba natijalariga koʻra, har qanday ekish usulida ham erta muddatda ekilganda, navlarning toʻla fiziologik yetilishi, hosil shakllanish (gullash-sut, mum pishish) davrlari uzoq boʻlishi hosildorlikning oshishini taʼminlashi aniqlandi.

Gʻozgʻon navi erta muddat 10-oktabrda ekilganda don hosildorligi ochiq maydonga SZU-3,6 seyalkasida ekilganda 68,9-71,5s/ga, gʻoʻza qator oralariga SZU-3,6 seyalkasida ekilganda esa 61,5-64,6 s/gani tashkil qildi. Eng yuqori hosildorlik 6 mln. dona unuvchan urugʻ hisobida SZU-3,6 seyalkasida ekilganda ochiq maydonda 71,5 s/ga, gʻoʻza qator orasida 64,6 s/ga ni tashkil etdi. 220 Oʻrta muddat 1-noyabrda ekilganda don hosildorligi ochiq maydonga SZU-3,6 seyalkasida ekilganda 64-66,6s/ga, gʻoʻza qator oralariga ekilganda esa 57-61,9 s/ga kuzatildi. Eng yuqori hosildorlik 6 mln. dona unuvchan urugʻ hisobida ekilganda ochiq maydonda 66,4 s/ga, gʻoʻza qator orasida 61.9 s/ga ni tashkil etdi.

Kechki muddat 20-noyabrda ekilganda don hosildorligi ekish meʼyorlarining ortib borishiga mos ravishda ochiq maydonga SZU-3,6 seyalkasida ekilganda 54,2-59,7s/ga, gʻoʻza qator oralariga SZU-3,6 seyalkasida ekilganda esa 39,7-41,7 s/ga oshib borishi kuzatildi. Eng yuqori hosildorlik 6 mln. dona unuvchan urugʻ hisobida ekilganda ochiq maydonda 59,7 s/ga gʻoʻza qator oralariga ekilganda esa 41,7 s/ga ni tashkil etdi.

Gʻozgʻon navidan erta va kech muddatlarda ochiq maydonga SZU-3,6 seyalkasida 6 mln. dona unuvchan urugʻ hisobida ekilganda, oʻrta muddatda esa 5,5 mln. dona unuvchan urugʻ hisobida ekilganda eng yuqori hosil olish mumkinligi aniqlandi.

Bunyodkor navi erta muddat 10-oktabrda ekilganda don hosildorligi ochiq maydonga SZU-3,6 seyalkasida ekilganda 71,8-74s/ga, gʻoʻza qator oralariga SZU-3,6 seyalkasida ekilganda esa 62,9-67,2 s/gani tashkil qildi. Eng yuqori hosildorlik 6 mln. dona unuvchan urugʻ hisobida SZU-3,6 seyalkasida ekilganda ochiq maydonda 74 s/ga, gʻoʻza qator orasida 66,9 s/ga ni tashkil etdi.

Oʻrta muddat 1-noyabrda ekilganda don hosildorligi ekish meʼyorlarining ortib borishiga mos ravishda ochiq maydonga SZU-3,6 seyalkasida ekilganda 66,6-69,1s/ga, gʻoʻza qator oralariga SZU-3,6 seyalkasida ekilganda 59-64,1 s/ga kuzatildi. Eng yuqori hosildorlik 6 mln. dona unuvchan urugʻ hisobida ekilganda ochiq maydonda 69,1 s/ga, gʻoʻza qator orasida 64,1 s/ga ni tashkil etdi.

Kechki muddat 20-noyabrda ekilganda don hosildorligi ekish meʼyorlarining ortib borishiga mos ravishda ochiq maydonga SZU-3,6 seyalkasida ekilganda 57-60,4s/ga, gʻoʻza qator oralariga SZU-3,6 seyalkasida ekilganda esa 40,1-43,9 s/ga oshib borishi kuzatildi. Eng yuqori hosildorlik 6 mln. dona unuvchan urugʻ hisobida ekilganda ochiq maydonda 60,4 s/ga, gʻoʻza qator orasida 43,9 s/ga ni tashkil etdi.

Bunyodkor navidan erta oʻrta va kech muddatlarda ochiq maydonga SZU-3,6 seyalkasida 6 mln. dona unuvchan urugʻ hisobida ekilganda eng yuqori hosil olish mumkinligi aniqlandi.

Yaksart navi erta muddat 10-oktyabrda ekilganda don hosildorligi ochiq maydonga SZU-3,6 seyalkasida ekilganda 68,1-74,6s/ga, gʻoʻza qator oralariga ekilganda esa 64,6-66,1 s/gani tashkil qildi. Eng yuqori hosildorlik 5,5 mln. dona unuvchan urugʻ hisobida SZU-3,6 seyalkasida ekilganda ochiq maydonda 74,9 s/ga, gʻoʻza qator orasida 6 mln. dona unuvchan urugʻ hisobida ekilganda esa 66,1 s/ga kuzatildi.

Oʻrta muddat 1-noyabrda ekilganda don hosildorligi ekish meʼyorlarining ortib borishiga mos ravishda ochiq maydonga SZU-3,6 seyalkasida ekilganda 65,1-71s/ga, gʻoʻza qator oralariga SZU-3,6 seyalkasida ekilganda esa 58,3-63,8 s/ga kuzatildi. Eng yuqori hosildorlik 6 mln. dona unuvchan urugʻ hisobida SZU-3,6 seyalkasida ekilganda ochiq maydonda 71 s/ga, gʻoʻza qator orasida 63,8 s/ga ni tashkil etdi.

Kechki muddat 20-noyabrda ekilganda don hosildorligi ekish meʼyorlarining ortib borishiga mos ravishda ochiq maydonga SZU-3,6 seyalkasida ekilganda 53,2-61,1s/ga, gʻoʻza qator oralariga SZU-3,6 seyalkasida ekilganda esa 42-44,9 s/ga oshib borishi kuzatildi. Eng yuqori hosildorlik 6 mln. dona unuvchan urugʻ hisobida 61, s/ga, gʻoʻza qator orasida esa 44,9 s/ga ni tashkil etdi.

Yaksart navidan erta muddatda ochiq maydonga SZU-3,6 seyalkasida 5,5 mln. dona unuvchan urugʻ hisobida ekilganda, oʻrta va kech muddatlarda 6 mln. dona unuvchan urugʻ hisobida ekilganda eng yuqori hosil olish mumkinligi aniqlandi.

Xulosa qilib aytganda har uchchala navda ham ochiq maydon va gʻoʻza qator oralariga ekilgan variantda ekish muddati 10-oktabrda gektariga 6 mln dona unuvchan urugʻ hisobida ekilgan variantda hosildorlik yuqori boʻlgan, ekish muddati kechikishi bilan hosildorlik ham kamayib borgan.

 

Manba: ziyonet kutubxonasi (A. Fayzullayev – magistratura talabasi, B. Mavlonov – ilmiy rahbar, dotsent) maʼlumotlari.

 1,173 marta ko‘rilgan,  3 marta bugun ko‘rildi

Fikr bildirish

Email manzilingiz chop etilmaydi. Majburiy bandlar * bilan belgilangan

Ushbu sayt spamga qarshi kurashda Akismet’dan foydalanadi. Qoldirgan izohlaringiz qanday qayta ishlanishi bilmoqchi boʻlsangiz, shu havola orqali sahifaga oʻting.