Aykido navli qovun yetishtirish

Galiya (Galia) – anchagina hosildor va mashhur sort turiga kiruvchi qovunlar masalan Aykido F1. Bu turdagi qovunlar shakli dumaloq oval boʻlib, vazni oʻrtacha 1,5 kg atrofida. Yuzasi silliq hamda mayin toʻrli, pishganda rangi sariq boʻladi. Ichki etining rangi oqish yashil boʻladi. Urugʻ uyasi kichkina. Ushbu sort turi chiroyli koʻrinishi, yuqori taʼm sifati, ertapisharligi, un shudring kasalligiga chidamliligi shuningdek, tashishga qulayligi bilan oʻziga eʼtibor qaratgan. Ushbu sort turlarining yangi duragaylari fuzarioz soʻlishiga genetik chidamli hisoblanadi. Yevropa, Gollandiya va Oʻrta Osiyo issqixonalarida tarqalgan.

Harorat. Qovun – issiqni yoqtiradigan ekin. Urugʻlari 15℃ issiqda 48 soat ichida unib chiqadi. Urugʻlarni oʻsib chiqishi uchun optimal harorat 25-30℃ hisoblanadi. 40℃ issiq haroratda urugʻlarning oʻsishi toʻxtab qoladi. Harorat 15℃ dan pasayganda qovun rivojlanmay qoʻyadi, 10℃ da ozuqani oʻzlashtirishi toʻxtaydi, 1℃ da esa oʻsimlik 2-3 soatda nobud boʻladi. Qovunning fotosintezi uchun optimal harorat 30-40℃ hisbolanadi. Kunduzgi havoning 10-12℃ harorati oʻsimlikning oʻsishini sekinlashtirib, rivojlanishini kuchaytirib yuboradi. Bunday haroratda gul tashlashi kuzatiladi. Havo haroratining 10-15℃ tushishi koʻp qovun navlari uchun biologik minimum hisoblanadi.

Yorugʻlik rejimi. Qovun qisqa kunli oʻsimliklardan hisoblanib, ayniqsa rivojlanishining va gullashining ilk kunlarida yorugʻlikni yoqtiradi. Agar shu paytda oʻsimlikni koʻlanka bilan oʻstirilsa, urgʻochi gullar paydo boʻlishini choʻzilishiga olib keladi, quyosh nuri bulutlar sababli cheklanib borsa, erkak va urgʻochi gullarining gullash intervali 32 kunni tashkil qiladi, yaxshi bulutli havoda 3–5 kun. Bulutli havoda oʻsimliklarda fotosintez kuchsiz boʻlishi quruq moddaning toʻplanishini va shakarning yigʻilishiga toʻsqinlik qiluvchi omillardan hisoblanadi. Agar qovunlar jips ekilgan boʻlsa, bu mevalarni pishishiga yomon taʼsir qilib, hosildorlikni tushib ketishiga olib keladi. Qovunni yorugʻlikka eng taʼsirchan payti oʻsimlikda 4-5 chinbarg borligida bilinadi. Ajabtovur, lekin faktki, uzun kunga nisbatan, qisqa 12 soatli kunda, oʻsimlikni gullashi tezroq amalga oshadi, 8-soatli kunda esa oʻsimlikni rivojlanishi sekinlashadi.

Namlik. Qovun qurgʻoqchilikka chidamli ekin hisoblanadi, shu bilan birga qovunda transpirasion koeffisient (yaʼni, bugʻlanish xususiyati) 621ga teng, yaʼni koʻp suv talab qiladi.

Oʻtmishdoshlar. Qovunni yerga bugʻ bilan ishlangan qishki bugʻdoy ekilgan yerlarga, silosga moʻljallangan joʻxori ekilgan yerlarga, hamda uzoq yillar begona oʻtlar oʻsgan yerlarga ekish eng yaxshi natijalar beradi. Arpa ham yaxshi oʻtmishdosh hisoblanadi. Qovunni ildizmevali oʻsimliklar, masalan piyoz, bodring va karamdan keyin eksa ham boʻlaveradi. Qovunni kasalliklar rivojlanishiga olib kelishi mumkinligi sababli, bir joyda ikki yildan ortiq yetishtirib boʻlmaydi, chunki bu hosilni va sifatini sezilarli darajada tushirib yuboradi.

Ekish muddatlari. Agar erta ekishni amalga oshirilsa yuqori sifatli hosil olish mumkin boʻladi. Qovun ekishni eng optimal muddati – 20-aprel va 10-may oraligʻi hisoblanadi, chunki bu paytga kelib, tuproq harorati10 sm chuqurlikka 14-16℃ darajaga isiydi. Qovun ekilishing oxirgi muddati 10-iyun hisbolanadi.

Maʼdanli ozuqalantirish. Qovun ekiladigan tuproq chuqurligi 30 sm haydalgan va quruq boʻlishi kerak. Ekilishdan oldingi tuproqdagi asosiy elementlar tarkibining tavsiya qilinishi: K – 1,50; Sa – 1,50; Mg – 1,25; N – 3,00; S – 2,00; P – 0,15 mmol/ litr suv tortishi (1:2 hajmda), rN 6-7 va ES 3 mS/sm.

5,2 kiloli meva tukkan duragay Aykido F1 Galia issiqxonalarda bir oʻsimlikka: 10,97–N; 2,67–P; 21,20–K; 15,06–Ca; 4,68–Mg grammdan berilgan. Azot, fosfor va kaliyni eng jadal isteʼmol qilinishi ekilganidan keyin 10-haftadan 12-haftaga qadar meva tugish davrida boʻladi, kalsiy va magniyni isteʼmol qilinishi esa maksimal vegetativ oʻsish davri 4-haftadan 6-haftagacha boʻladi.

 

Manba: ifoda.uz

 542 marta ko‘rilgan,  2 marta bugun ko‘rildi

Fikr bildirish

Email manzilingiz chop etilmaydi. Majburiy bandlar * bilan belgilangan

Ushbu sayt spamga qarshi kurashda Akismet’dan foydalanadi. Qoldirgan izohlaringiz qanday qayta ishlanishi bilmoqchi boʻlsangiz, shu havola orqali sahifaga oʻting.