Limon daraxtiga oziq moddalari yetishmasligini qanday bilish mumkin?

Limon daraxtiga oziq moddalari yetishmasa uning o‘sishida va rivojlanishida quyidagi o‘zgarishlar sodir bo‘lishi kuzatiladi:

Azot yoki fosfor yetishmaganda – barglarning barchasi och-yashil yoki sarg‘ish-yashil tus oladi, daraxt o‘sishi sekinlashadi, hosil kamayadi. Azot yetishmasligi geografik tarqalishi bo‘yicha birinchi o‘rinni egallaydi.

Kaliy yetishmaganda – mevalar kichik, ularning qobig‘i yupka va g‘ayrioddiy silliq bo‘lib qoladi.

Kaltsiy yetishmaganda – boshqa tashqi belgilar mavjud bo‘lmagan holda, daraxt o‘sishi juda sekinlashadi va hosil kamayadi.

Mis yetishmaganda – yosh novdalar keragidan ortiq uzayib, barglar kattalashib ketadi; poyada yelim hosil bo‘lishi va novdalar uchidan boshlab nobud bo‘lishi mumkin. Kasalliklarga qarshi ekinga tarkibida mis bo‘lgan fungitsidlar purkaladigan joylarda mis yetishmasligi kuzatilmaydi.

Temir yetishmaganda – avval yosh, keyin boshqa barglarda yaqqol xloroz kuzatiladi – barglar och-yashil yoki sariq, barg tomirlari esa to‘q-yashil tus oladi. Temir yetishmasligi daraxt ildizi suv ostida qolib, shikastlanganida, nematodalar bilan zararlanganida yoki ekin mis bilan zaharlanganida yuzaga chiqadi. Daraxtlar neytral yoki ishqoriy tuproqlarga ko‘ra nordon tuproqlarda temirni yaxshiroq o‘zlashtiradi. Temir yetishmasligining oldini olish yoki buning salbiy oqibatlarini yo‘qotish uchun tuproqqa temir xelati solinadi.

Magniy yetishmasligi qumoq tuproqlarda tez-tez uchraydi. Bu oson aniqlanadi barglarda, oldin chetlaridan boshlab, xloroz rivojlanadi va barglarning ko‘p qismini egallaydi, faqat barg asosida delta shaklli yashil qismi saqlanadi.

Marganets yetishmaganda – barglar tomirlari yashil rangini saqlab qoladi, ammo ular orasidagi to‘qimalarda chipor dog‘lar hosil bo‘ladi.

Molibden yetishmasligi nordon tuproqlarda uchraydi, bunda kattaroq barglarning har ikki tarafida tomirlari oralarida xira-sariq, katta dog‘lar hosil bo‘ladi.

Bor yetishmasligi: yaqqol va xarakterli belgilari – mevalar kichik, qattiq, qobig‘i qalin bo‘lib qolishi, shaklini yo‘qotishi va ba’zan qobig‘ida yelim hosil bo‘lishidir.

Oltingugurt yetishmasligi kam kuzatiladi; uning belgilari azot yetishmasliginiki bilan bir xil, ammo ular faqat yosh barglarda uchraydi.

Rux yetishmasligi tarqalishi bo‘yicha azot yetishmasligidan keyingi o‘rinni egallaydi. Bunda (avval yosh) barglarda xloroz hosil bo‘ladi, barglar kichik va novda bo‘g‘in oralari kalta bo‘lib qoladi. Xloroz tomir oralarida tarqaladi, barglar juda och-yashil bo‘lib qoladi. Surunkali rux yetishmasligi novda va shoxlar nobud bo‘lishiga olib keladi.

Bor zaharliligi. Barglar uchidan boshlab sarg‘ayadi, keyin sarg‘ayish barg chetlari orqali pastki qismlariga tarqaladi. Zararlangan to‘qimalar keyinroq nobud bo‘ladi. Zararlangan barglarning ostki tomonida yelim hosil bo‘ladi. Tuproq tarkibidagi ortiqcha bor ekinni yaxshilab sug‘organda yoki kuchli yomg‘ir yoqqanda yuvilib, chiqib ketadi.

Yuqorida ko‘rsatilgan barcha elementlar yetishmasligining oldini olish yoki yetishmaslikni davolash uchun, tuproq nordonligini tartibga solgan holda, tegishli elementlarni tuproqqa kiritish yoki ularning eritmalarini barglarga purkash lozim.

R. Abdullayev

 

Manba: agro.uz

Fikr bildirish

Email manzilingiz chop etilmaydi. Majburiy bandlar * bilan belgilangan

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.