Senotainioz – asalari kasalligi

Senotainioz invazion kasallik bo‘lib, uni senotainiya pashshasining lichinkalari qo‘zg‘atadi. U asalarining ko‘krak bo‘shlig‘ida parazitlik qiladi.

Kasallikni qo‘zg‘atuvchilar.

Mamlakatimizda  senotaniya pashshasi faqat janubda va o‘rta mintaqalarda uchraydi. U kumushrang pashsha bo‘lib, uy pashshasiga o‘xshaydi, faqat undan rangi ochiqroq. Senotaniya pashshasi juda ko‘p nasl qoldiradi va uy pashshasidek tuxum qo‘ymay, tirik qurt qo‘yadi. Urg‘ochi pashshaning qornida 100 dan 700 gacha lichinka bo‘ladi. Lichinka tanasining uzunligi 0,7-0,8 mm, eni esa 0,17 mm bo‘ladi.

Senotaniya pashshasining urg‘ochisi lichinkalarini asalari tanasiga qo‘yadi. Ular asalari tanasining tashqi pardasini kemirib ichiga joylashgach, u yerda rivojlanishning ma’lum bosqichlarini o‘taydi. Keyin esa undan chiqib yerga kirib ketadi. Yerda lichinkalar g‘umbakka, ya’ni yolg‘on pillaga (pupariyaga) aylanadi. Ulardan keyinchalik yetilgan pashshalar chiqadi.

Pillalarning rivojlanish muddati 15-35 kun bo‘lib, bu tashqi sharoitga bog‘liq. Yoz mobaynida senotaniya pashshasi ikki bo‘g‘in avlod beradi. Ulardan biri yolg‘on pilla holatida yerda qishlaydi.

Bahor yoki yozning boshlanishida , issiq ob-havo sharoitida  yolg‘on pillalardan yetilgan pashshalar chiqadi. Ob-havo quruqroq kelgan yillari  yog‘ingarchilik ko‘proq bo‘lgan yillarga nisbatan pashsha kam bo‘ladi.

Hovuzlardan uzoqda joylashgan arizorlarda hovuzga yaqin joylashganlariga nisbatan pashshalar kamroq bo‘ladi. Bu pashshalar arixonalarning yoki paxsalarning ustida o‘tiradi.

 

Manba: “Asalari – foyda bari” (Sobirjon Mamasotiyev, Ne’matjon Hoshimov, “Dizayn-Press” MCHJ nashriyoti, Toshkent-2012) qo‘llanmasi.

Fikr bildirish

Email manzilingiz chop etilmaydi. Majburiy bandlar * bilan belgilangan

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.