Asalarichilik

Asalarilarning yashash tarzi qanday?

Asalarilarning yashash tarzi qanday?

Asalarichilik
Yosh asalarilarning arixonadan birinchi marta uchib chiqishi iskab uchish yoki oʻynab uchish deyiladi. Uchib chiqqan yosh arilar bunday vaqtda arixonaning oldida, 2-2,5 metrdan nari ketmasdan boshlarini arixonaning ogʻziga qaratib uchib turadi, bir necha daqiqadan soʻng arixonaga qaytadi. Iskab uchish vaqtida asalarilar ichagidagi chiqindi massasini chiqarib tashlaydi. Keyin uzoq masofalarga taxminiy uchib 25 daqiqalarcha yuradi. Shunday uchishlar vaqtida asalarilar oʻz uyasining joylashishi, tevarak-atrofdagi buyumlar, joyning xususiyatlari bilan tanishadi. Ular 5-15 kunligida birinchi marta mustaqil (rosmana) uchib ketadi. Normal rivojlangan oilalarda asalarilar birinchi marta suv, nektar va gulchang yigʻish uchun 14-21 kunligidan boshlab uchib ketadi. Agar baʼzi sabablarga koʻra,
Asalarilarni maʼlum bir joydan asal yigʻishga oʻrgatish mumkinmi?

Asalarilarni maʼlum bir joydan asal yigʻishga oʻrgatish mumkinmi?

Asalarichilik
Changlatishda asalarilardan muvaffaqiyatli foydalanish uchun sogʻlom, kuchli asalari oilasini changlatish kerak boʻlgan joyga olib chiqishdan 12-14 kun oldin oilada 5-6 ta naslli rom boʻlib, undagi naslni boqishga yetadigan asalari boʻlishi kerak. Changlatishda yuqori darajadagi koʻrsatkichlarga erishishning asosiy shartlaridan biri arizorni changlatiladigan maydonga yaqin qoʻyish va asalarining bu yerga uchib keladigan yoʻlida toʻsiqlarning kamroq boʻlishidir. Tabiiy (daryo, koʻl, qirlar) va sunʼiy (qurilishlar, daraxtlar, zaxarli gazlar, korxonalar tutuni, kimyoviy chiqindilar) toʻsiqlar qanchalik kam boʻlsa asalarilar shuncha tez joyiga borib changlata boshlaydi, toʻsiqlardan uchib oʻtishga nisbatan kamroq quvvat sarflaydi, ularning ishlash sharoiti xavfsizroq boʻladi va belgilangan
Asalarining Yevropa chirish kasalligi qanday tarqaladi

Asalarining Yevropa chirish kasalligi qanday tarqaladi

Asalarichilik
Yevropa chirishi yuqumli kasallik boʻlib, avvalo, ochiq soʻngra yopiq naslda boʻladi. Kasallik asosan, asalarining tuxumdan chiqqan naslini shikastlantiradi. Erkak ari naslini kamroq zararlantiradi. Kasallanish lichinkalar tuxumdan chiqqandan keyin 3-4 kuni boshlanadi. Kasallikning kelib chiqishiga havoning bulutli, namli boʻlishi, arixonaning sovuqda qolishi, oziqning yetarli boʻlmasligi va shunga oʻxshash asalari oilasini kuchsizlantiradigan omillar sabab boʻladi. Kasallikni qoʻzgʻatuvchi streptokokklar pergada butun qish davomida saqlanib qolishi mumkin. Mum inlar va asalda esa butun yil mobaynida saqlanadi. Odatda, mum inlarni eritib olish vaqtida streptokokklar halok boʻladi. Dezinfeksiya qiladigan vositalar streptokokklarni boʻgʻadi, jumladan formalin bugʻi 30 daqiqadan keyin, 4%
Xaltali urchish kasalligi va uni davolash

Xaltali urchish kasalligi va uni davolash

Asalarichilik
Kasallikning kechishi. Kasallikni har qanday juda mayda filtrdan oʻta oladigan virus tarqatib, lichinkalarni zararlaydi. Kasallikning inkubatsion davri 6 kun. Lichinkalar gʻumbakka aylanishi oldidan yoki keyin kasallanadi. Bu kasallik yevropa chirishi kasalligi kabi bahorda paydo boʻlib, yozning birinchi yarmida kuchayadi va avgustning oxirigacha davom etishi mumkin. Ayniqsa, uya sovuqda qolsa va oziqa yetarli boʻlmagan vaqtda kasallik zoʻrayadi. Kasallik belgilari. Yuqumli bakterial va virus kasalliklari singari xaltali urchish bilan kasallangan nasl ham ola-bula rangli boʻladi. Chunki bir inda sogʻ, kasal, nobud boʻlgan lichinkalar mavjudligi uchun shu kataklar har xil rangda boʻladi. Xaltali urchish kasalligi bilan kasallanib nobud boʻlgan lichinkalar mavjudligi uchun shu kataklar
Asalari nektarni qanday qilib asalga aylantiradi?

Asalari nektarni qanday qilib asalga aylantiradi?

Asalarichilik
Tabiatda har xil oʻsimliklar gulining shirasi (nektari) va changi asalarilar uchun oziq manbayi hisoblanadi. Bulardan tashqari asalarilarga suv va mineral moddalar ham zarur. Nektar gul bezlari – shiradonlardan ajraladigan shirin suyuqlikdir. Baʼzi oʻsimliklarda bu nektar bezlar guldan tashqarida boʻladi. Oʻsimliklarninng nektar ajratishi chetdan changlanishga moslashishidir. Guldagi nektar hidi hasharotlarni oʻziga jalb etadi va ular oyoqchalari, qanotlari yordamida guldan-gulga changni olib oʻtadi va natijada oʻsimliklar chetdan changlanadi. Bu hodisa tabiatda oʻsimliklarning tashqi sharoitga moslashish imkoniyatini kuchaytiradi va oʻsimliklar turining saqlanib qolishida muhim rol oʻynaydi. Nektar tarkibida shakar, suv, mineral tuzlar va boshqa moddalar boʻladi. Qandlar murakkab va
Propolis nima?

Propolis nima?

Asalarichilik
Propolis – asalari yelimidan ishlab chiqariladigan uchinchi mahsulot boʻlib, uni asalarilar mum katak, inlarni yaltiratish (polirovka), arixona tirqishlarini suvash uchun ishlatiladi. Propolis asalari oilasining hayotida muhim rol oʻynaydi. Uning kelib chiqishi toʻgʻrisida ikki xil fikr bor: Birinchisi – asalarilar gulchang bilan ovqatlanganida chang poʻstlogʻida boʻladigan balʼzamga oʻxshash moddani qusadi va bu modda mum bilan aralashib propolis hosil qiladi; Ikkinchisi – asalarilar terak, qayin kurtaklaridan va boshqa manbalardan smolasimon moddalarni yigʻadi. Shu moddalardan propolis hosil boʻladi. Bu ikkala fikr propolisning kelib chiqishini tushuntirishda haqiqatga yaqinroq keladi. Propolisning tarkibi har xil boʻladi. U arilar yashayotgan joyning geografik kengligiga, oʻs
Toʻla yetilgan asalda necha foiz suv boʻladi?

Toʻla yetilgan asalda necha foiz suv boʻladi?

Asalarichilik
Asal suvdek tiniq rangsiz holatdan qoramtir rangacha boʻladi. Uning mazasi va xushboʻy hidi nozik, mayin, juda yoqimlidan oʻtkir yoqimsizgacha boʻladi. Haddan tashqari xilma-xillikning hammasi birinchi navbatda, asalarilar arixonaga olib kelib asal tayyorlaydigan shirin suyuqlikning xiliga, yaʼni u olinadigan manbaga bogʻliq. Bunday manba 3 xil boʻlishi mumkin: Gul shirasi (nektari); Padv (tabiatdagi har xil shiralardan); Har xil mevalarning sharbati. Nektardan olingan asal gul asali deyiladi. U bir xil oʻsimlik gulidan olinganda (monoflor) deb ataladi. Masalan: paxta asali, beda asali, kungaboqar asali, oqquray asali va boshqalar. Aralash oʻsimliklar gulidan olingan asal (poliflor) esa: yaylov asali, pichanzor asali, togʻ asali, choʻl asali va hokazolardir. Daraxtlarni
Amerika chirish kasalligiga qarshi kurashish va davolash ishlari

Amerika chirish kasalligiga qarshi kurashish va davolash ishlari

Asalarichilik
Kasallikning tarqalishi: Kasallikning yuqish manbayi kasallangan va nobud boʻlgan lichinkalardir. Mum katakchalarni tozalash bilan shugʻillanuvchi yosh ishchi asalarilar oʻzining azolarini virus urugʻi bilan ifloslab kasallikni tarqatuvchi boʻlib qoladi. Bunday asalarilar asal va pergani mum inlarga joylashtirish vaqtida kasallikni arixonalarga ham yuqtiradi. Keyinchalik tarkibida qoʻzgʻatuvchi virus boʻlgan asal va perga bilan oziqlangan lichinkalar ham kasal boʻladi. Kasal oiladan sogʻlom oilaga kasallik arixona, rom hamda asalarichilik jihozlari, oʻgʻri asalari va oxurlar orqali yuqadi. Davolash: Asal yigʻish davom etayotgan vaqt boʻlsa kasallangan ari oilalari toza arixonaga koʻchiriladi, ichiga avvalo sunʼiy mum inlar solib, ularga davolash sharbati beriladi. Sharbatga yev
Amerika chirish kasalligining kelib chiqishi qanday?

Amerika chirish kasalligining kelib chiqishi qanday?

Asalarichilik
Asalarilar infeksion, invazion va yuqumsiz kasalliklar bilan zararlanishi mumkin. Infeksion kasalliklarning qoʻzgʻatuvchisi kelib chiqishi oʻsimlikda  boʻlgan bakteriya, virus va zamburugʻlardir. Invazion kasalliklarning  qoʻzgʻatuvchilari bir hujayrali va koʻp hujayrali hayvonlardir. Yuqumsiz kasalliklar asalari oilasining hayoti uchun kerak boʻlgan sharoitlarning buzilishi natijasida kelib chiqadi. Agarda bu sharoitlar tiklansa kasallik yoʻqolib ketadi. Asalari oilalarini sogʻaytirish uchun kasalliklarni oʻz vaqtida aniqlab, unga qarshi kurashda davolash, sanitariya va profilaktika tadbirlarini toʻliq kompleksini qoʻllash kerak. Yuqumli kasalliklar esa juda havfli boʻlib, asalari oilalariga katta zarar yetkazishi mumkin. Shunday kasalliklardan biri bu – Amerika chirish kasalligidir
Asalarining “Nozematoz” kasalligini davolash yoʻllari

Asalarining “Nozematoz” kasalligini davolash yoʻllari

Asalarichilik
Nozematoz bilan kasallangan asalarilarni davolash uchun fumagillin organik kislotalar (sirka va shovul)  shovul yoki rovochdan foydalaniladi. Fumagillinni davolash sharbati holida bir oilaga 1 litr hisobida tayyorlanadi. 1 g fumagillin 4 ml xloroformda  va ustiga 10 ml spirt quyiladi bu eritmani 30˚C gacha sovitilgan qand sharbatiga aralashtirib asalarilar oziqlantiriladi. Uyalar qishki binodan tashqariga chiqarilganda fumagillin bilan davolash tavsiya etiladi. Uni bir oilaga 1 litr hisobida oxurlarga har 7 kunda 1 martadan, hammasi boʻlib 4 marta beriladi. Fumagillin nozema sporalarini oʻldirmaydi, faqat ularning rivojlanishini toʻxtatadi, shunday boʻlsa ham undan foydalanish nozematozning rivojlanishini toʻxtatib, asalarilar oilasi kuchsizlanishining oldini oladi va ularning normal ri