Ona arini yangi oilaga oʻtkazish qiyinmi?

Ona arini yangi oilaga oʻtkazish asalarichlikda eng qiyin ishlardan hisoblanadi. Bu ishning bir qancha usullari mavjud. Lekin bularning foydali tomoni ham, zararli tomonlari ham bor. Ona arini oilaga muvaffaqiyatli oʻtkazish uchun, oilada yosh asalarilarning koʻp boʻlishiga, qari ona ari olib tashlangandan keyin kamida 6 soat oʻtgach, kechqurun uyaga yosh ona ari solish, bu vaqtda koʻp taqillatmaslik va tutun boʻlmasligiga eʼtibor berish kerak.

Asalarilar yetim qolgandan keyin uzogʻi bilan 3 kun ichida yosh ona ari solish kerak, aks holda asalarilar uni qabul qilmaydi. Oilada yosh, ochiq nasl bor paytda yoki erkak arilar, yosh ona arilar boʻlsa, ona arini solmaslik kerak, chunki asalarilar yosh onani umuman qabul qilmaydi.

Asalarilar ona arini ham, boshqa asalarilarni ham bahorda yaxshi qabul qiladi. Katakchalarda keltirilgan ona arini oilaga oʻtkazish kuni u bilan birga kelgan asalarilarni ajratib qoʻyishga bogʻliq.

Agar qishda oiladagi ona ari nobud boʻlsa, unga zaxiradagi ona ari solinadi. Buning uchun har yili nukleuslar (ramka oʻrtasi) da oilalar soniga nisbatan 15-20% zaxira ona ari qoldirish kerak. Ona ari oilaga bir oʻzi yoki nukleus asalarilar bilan birga oʻtkaziladi.

Agar oila kuchli boʻlsa, bunday hollarda unga faqat ona arini oʻtkazib, nukleusdagi asalarilarni esa boshqa oilalarga oʻtkazish lozim. Kuchsiz oilalarga ona ari nukleusdagi asalarilar bilan birga oʻtkaziladi. Agar oiladagi qari yoki yosh ona arida birorta kamchilik boʻlsa, ona ari Titov katakchasidagi romning ustki yogʻochlari orasiga joylashtiriladi. Bir sutkadan keyin uni olib tashlab, oʻrniga yangi ona ari kiritiladi va uni  olib tashlab, oʻrniga yangi ona ari kiritiladi va uni asalarilar qabul qiladi. Yana bir kundan keyin asalarichi ehtiyotlik bilan asalarilarning ona ariga nisbatan hatti-harakatini tekshirib koʻradi. Agar ular ona arini boqayotgan boʻlsa unda ona arini chiqarib yuborish mumkin. Buning uchun teshikchali katakcha qoʻyiladi. Shunday qilinganda asalarilarning oʻzi bu teshikchani kattaroq qilib ona arini chiqarib oladi.

Agar asalarilar katakchaning toʻrini kemirib, bezovtalanib, ona arini oʻldirishga harakat qilayotgan boʻlsa, arixonani koʻrib chiqib, sababini aniqlash kerak. Bordiyu asalarilar arixonada ona inlarini tashkil qilgan boʻlsa, bu inlarni olib tashlab, katakchadagi ona arini yana bir sutka qoldiriladi. Baʼzan onasiz ari oilasi nukleus bilan biriktiriladi. Buning uchun arixonaning cheti yoki oʻrtasiga asosiy oiladagi nukleus ona arini asalarilari bilan birga olib 2-3 ta har xil yoshdagi nasl bilan birga oʻtkaziladi. Koʻpchilik asalarichilar eski ona arini yangisi bilan almashtirish oldidan yangi qabul qiluvchi oilaning asalidan surkaydilar.

Koʻpchilik asalarichilar urugʻlangan yoki urugʻlanmagan ona arilar solish oʻrniga qari ona arini olib tashlab oilaga yetilgan ona ari uyasini beradilar. Buni faqat 24 soatdan keyin qilish mumkin. Agar yangi ona ari oldinroq chiqib qolsa, uni asalarilar oʻldiradi. Ona uyali ramkani ustki toʻsinchaga yaqin qilib nasl oʻrtasiga joylashtiriladi.

Erkaklangan oilaga kuchli oiladan olingan 2-3 ta ochiq nasilli romlar yoki ona ari uyasi qoʻyiladi. Agar oilaga katakchadagi ona ari berilganda u qabul qilinmasa, arixonaga tutun kirgiziladi. Shunda asalarilar asalni oʻziga koʻp yigʻadi va ogʻirlashadi. Keyin arixonani arizordan nariroqqa olib borib silkitilsa, ogʻirlashgan tuxum qoʻyayotgan ishchi arilar uchmasdan yerda oʻrmalaydi va ular oʻldiriladi. Erkak arili nasli bor romlar eritiladi. Arisiz boʻsh uyalar oldingi joyga qoʻyilsa, unga asalarilar uchib kiradi. 2-3 kundan keyin yosh ona ari solinsa, asalarilar uni qabul qiladi. Keyin 2-3 ta ochiq nasli bor quruq rom qoʻyiladi.

 

Manba: “Asalari – foyda bari” (Sobirjon Mamasotiyev, Neʼmatjon Hoshimov, “Dizayn-Press” MCHJ nashriyoti, Toshkent-2012) qoʻllanmasi.

 338 marta ko‘rilgan,  2 marta bugun ko‘rildi

Fikr bildirish

Email manzilingiz chop etilmaydi. Majburiy bandlar * bilan belgilangan

Ushbu sayt spamga qarshi kurashda Akismet’dan foydalanadi. Qoldirgan izohlaringiz qanday qayta ishlanishi bilmoqchi boʻlsangiz, shu havola orqali sahifaga oʻting.